برنامه راهبردی پنج ساله مرکز تحقیقات مراقبت­های پرستاری دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان (1395-1400)

مقدمه

     برنامه راهبردی پنج ساله مرکز تحقیقات مراقبت­های پرستاری دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان در راستای دستیابی به اهداف مرکز و با توجه به اسناد بالادستی نظیر چشم­انداز بیست ساله کشور، برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، نقشه جامع علمی کشور، نقشه جامع علمی دانشگاه علوم پزشکی سمنان و برنامه راهبردی معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی سمنان تدوین گردیه است. هدف از طراحی این برنامه توسعه پژوهش در حوزه پرستاری، جذب محققین پرستاری و استفاده از دانش و تجربیات آنها، جذب و تخصیص منابع مورد نیاز برای پژوهشگران، هدفمند کردن تحقیقات پرستاری، بهره­گیری از علوم روز پرستاری دنیا، انجام مطالعات کاربردی، کمک به حل معضلات پرستاری و کمک به آموزش نیروهای انسانی متخصص و پژوهشگر در حوزه پرستاری می­باشد.

فلسفه

     پرستاری علم و هنر است که شامل تشخیص و درمان پاسخ های انسان به سلامت و بیماری است. حیطه خدمات پرستاری در سطوح سه گانه پیشگیری و پیشگیری مقدماتی گسترش یافته است. جایگاه پرستاران در نظام سلامت منحصر به فرد بوده و در محیط مدام در حال تغییر درحالت فعالیت می باشند. تغییرات فرهنگی اجتماعی اقتصادی و بطور کلی موارد مربوط مشتریان و گیرندگان خدمات، تغییرات تکنولوژیک و از سوئی گسترش علوم در حرفه پرستاری و حرف مرتبط با پرستاری، این طبیعت پویا را برای حرفه پرستاری به همراه آورده است. پرستاران از دانش، تجارب کلنیکی، یافته های تحقیقاتی، استانداردها و فرایندهای تعریف شده استفاده می کنند. پرستاران از نتایج پژوهش ها برای مراقبت مبتنی بر شواهد استفاده می کنند که کاربرد آن برای فرد، خانواده و جامعه خواهد بود.

     مرکز به ارزش، شان و تمامیت همه انسانها (مشتریان) باور دارشته و معتقد است که برای به رسیدن اهداف کلان نظام سلامت یعنی ارائه خدمات با کیفیت، پاسخگوئی در قبال خدمات ارائه شده و عدالت در سلامت، انجام پژوهش بسیارکمک کننده و ضروری می باشد. عصاره تحقیقات پرستاری بر پایه اجماع تجارب آکادمیک و بالینی شکل می گیرد. چهارچوب تحقیق هنر، علم و انسانیت است که بر پایه تعاملات حرفه­ای، آموزش و اخلاق مداری در پژوهش شکل می گیرد. پژوهش یک فرایند تعاملی و مشارکتی است لذا مرکز تلاش خواهد نمود از تعاملات بین حرفه ای، درون حرفه ای، دانشجویان و موسسات آموزشی، مشتریان  و دریافت کنندگان خدمات حمایت نموده و زمینه مشارکت موثر آنها را فراهم نماید. مرکز به اثربخشی و کارائی فعالیت های پژوهشی در ابعاد مختلف از جمله ابعاد علمی و اقتصادی معتقد می باشد.

     مرکز تلاش خواهد نمود تا با تکیه بر توانمندی­های داخلی و هم افزائی تعاملی بیرونی فعالیت های پژوهشی محصول محور خود را را در همه ابعاد پیشگیری گسترش دهد. ضمنا تنوع و پویائی موضوعات پژوهشی و سرمایه گذاری در ابعاد مختلف پژوهشی را در حوزه های محلی، منطقه ای، ملی و بین المللی همواره مد نظر خواهد داشت.

معرفی مرکز

     اساسنامه مرکز تحقیقات مراقبت­های پرستاری در سال 1389 به تصویب هیأت رئیسه دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان رسید. از آن پس این مرکز فعالیت خود را در دانشکده پرستاری این دانشگاه آغاز کرد. با پیگیری­های صورت گرفته سرانجام این مرکز در تیرماه سال ۱۳۹4 موفق به اخذ موافقت اولیه از معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی شد. در نهایت در بیست و ششم مهرماه سال 1394 مرکز تحقیقات مراقبت­های پرستاری دانشگاه علوم پزشکی سمنان در دویست و چهل و نهمین جلسه شورای گسترش وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موفق به اخذ موافقت اصولی شد. این مرکز دارای شورای عالی و شورای پژوهشی بوده و با همکاری 9 عضو تمام وقت و یک عضو پاره وقت مشغول فعالیت می­باشد.

 بیانیه رسالت (Mission statement)

     مرکز تحقیقات مراقبت­های پرستاری دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان به منظور توسعه تحقیقات کمی و کیفی در حوزه پرستاری و مراقبت­های مربوطه در سطح محلی، منطقه­ای، ملی و بین­المللی تأسیس گردیده است. این مرکز بصورت محوری در زمینه آموزش و پژوهش در مراقبت­های پرستاری در سه سطح پیشگیری، درمان و توانبخشی فعالیت می­نماید. روح حاکم بر فعالیت­های مرکز مشتمل بر؛ رعايت اصول اخلاق در پژوهش، حفظ كرامت و حقوق انسان­ها، دانش­پروری، توليد وارتقاء دانش پرستاری، حمایت از تحقیقات نوین و کاربردی در حوزه پرستاری، انجام فعالیت­های پژوهشی هدفمند و باکیفیت، تربیت نیروی انسانی پژوهشگر و کارآمد در زمینه پرستاری، کمک به ارتقاء سطح سلامت بیماران و در نهایت کمک به ارتقا سطح سلامت آحاد جامعه می­باشد.

     رسالت مرکز تسهیل پژوهش جهت کمک به تقویت رشته پرستاری می باشد. این تحقیقات در ابعاد فرد، خانواده و جامعه با تمرکز بر مراقبت های عمومی، حاد و موارد اورژانسی گسترش خواهد یافت. تلاش خواهد شد تا از نتایج تحقیقات برای بهبود بیماران و همچنین حفظ و ارتقاء سلامت آحاد جامعه استفاده شود. همچنین تنوع امور پژوهشی در ابعاد کاربردی نمودن تکنولوژی در آموزش و مراقبت پرستاری، برگزاری دوره های آموزشی، توانمندسازی پژوهشی، انتشار کتب و مجلات و انعقاد قرارداد کاری با حرفه های دیگر جهت هم افزادی علمی و درآمدزائی همواره مد نظر خواهد بود.

سیاست مرکز

     فعالیت های مرکز بر پایه همکاری های صادقانه درون بخشی و بین بخشی شکل گرفته است. مرکز تلاش خواهد نمود از انجام هرگونه پژوهش بی ثمر که موجب اتلاف وقت و هزینه می باشد، جلوگیری نماید. ضمنا از هرگونه تقلب و کپی برداری، ارائه گزارش و نتایج تکراری پیشگیری خواهد نمود.

چشم انداز (Vision)

  1. تبدیل شدن به قطب پژوهش در زمینه تحقیقات پرستاری در منطقه
  2. کسب جایگاه مطلوب در بین سایر مراکز تحقیقاتی پرستاری در کشور
  3. انجام تحقیقات با کیفیت در حوزه مراقبت­های پرستاری
  4. کمک به سیاستگزاری در حوزه پرستاری استان و کشور
  5. ارائه کننده نظرات مشورتی به نهادهای علمی و اجرایی پرستاری استان و کشور
  6. کمک به حل مشکلات آموزشی و پژوهشی پرستاری در استان و کشور
  7. کمک به ارتقاء سطح علمی کشور در حوزه دانش پرستاری
  8. اجرای برنامه­ها و دوره­های آموزشی هدفمند به منظور تربیت نیروهای انسانی متخصص و متعهد در حوزه پرستاری
  9. پاسخگویی مناسب به نیازهای اساسی تحقیقاتی در حوزه پرستاری

ارزش­ها (Values)

  1. کیفیت: اجرای پروژه­های تحقیقاتی باکیفیت و ارتقاء سطح کیفی این پروژه­ها در طول زمان
  2. همکاران: اخلاق­مداری، احترام متقابل و همکاری جزء لاینفک انجام کار در این مرکز می­باشد.
  3. مشتریان: حفظ صیانت و کرامت انسانی کلیه ارباب رجوع­ها و مشارکت­کنندگان در پژوهش­ها سرلوحه انجام کار در این مرکز است.
  4. ارزیابی: ارزیابی دقیق و منصفانه فعالیت­های مرکز در حوزه­های مختلف با هدف شناسایی مشکلات و کمک به رفع آنها

 اهداف کلی(Goals)

  1. انجام تحقیقات با کیفیت در حوزه مراقبت­های پرستاری
  2. جذب پژوهشگران پرستاری
  3. تربیت نیرو­های انسانی ماهر جهت انجام فعالیت­های علمی و پژوهشی
  4. تلاش در جهت کاربردی نمودن نتایج تحقیقات در بالین
  5. توسعه دانش مراقبت­های پرستاری
  6. ایجاد بستر مناسب جهت همکاری با سایر مراکز تحقیقاتی ملی و بین­المللی 
  7. تسهیل آماده نمودن پرپوزال با کیفیت
  8. کمک به پژوهشگران در تمام فرایند تحقیق
  9. جهت دستیابی به اطلاعات در محیط پژوهش
  10. جهت دستیابی به مقالات و منابع اطلاعاتی
  11. تحلیل اطاعات
  12. چاپ و انتشار نتایج پژوهش
  13. توسعه فرهنگ پژوهش در همه ارکان پرستاری

فرصت ها :(Opportunities)

  1. حمایت مسئولین درجه اول کشور از حوزه تحقیقات و فناوری
  2. توجه به تحقیقات در برنامه­های توسعه کشور
  3. حمایت معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از انجام تحقیقات در حوزه پرستاری
  4. حمایت خاص رئیس و معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی سمنان از مرکز تحقیقات مراقبت­های پرستاری
  5. وجود تعداد زیاد نیروی انسانی جوان، مستعد و علاقه­مند به انجام فعالیت­های پژوهشی در بین دانشجویان و اساتید حوزه پرستاری
  6. گسترده بودن حوزه تحقیقات پرستاری
  7. وجود مراکز آموزشی، پژوهشی و درمانی بزرگ در سطح استان و کشور
  8. وجود مراکز تحقیقاتی مرتبط با حوزه پرستاری در سطح ملی و بین­المللی و امکان برقراری ارتباط با این مراکز
  9. اخذ مصوبه قطعی از شورای گسترش وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
  10. وجود جو تحقیقاتی در دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان
  11. وجود چندین مرکز تحقیقاتی در دانشگاه علوم پزشکی سمنان و وجود امکان همکاری بین بخشی با آنها

تهديدها (Threats):

  1. عدم تعیین ردیف بودجه­ای مستقل برای مرکز
  2. نبود زیرساخت­های لازم جهت انجام تحقیقات وسیع (Megaproject)
  3. مناسب نبودن بودجه اختصاص یافته به طرح­های تحقیقاتی
  4. طولانی بودن روند تصویب، اجرا و ارائه گزارش­های نهایی طرح­های مصوب
  5. مشخص نبودن لاین تحقیقاتی اعضاء مرکز
  6. مشخص نبودن همه اولویت­های پژوهشی نظام سلامت در حوزه پرستاری
  7. استفاده ناکافی از نتایج طرح­های تحقیقاتی در بالین
  8. توجیه نبودن پرستاران شاغل در مراکز آموزشی، پژوهشی و درمانی جهت کمک به اجرای طرح­های تحقیقاتی
  9. کاهش انگیزه تحقیقاتی در بین پرستاران درمانگر
  10. پایین بودن مشارکت در طرح های تحقیقاتی منطقه­ای، ملی و بین­المللی

نقاط قوت :(Strengths)

  1. قرار گرفتن دانشگاه علوم پزشکی سمنان در زمره دانشگاه­های انجام دهنده تحقیقات باکیفیت
  2. وجود چندین مرکز تحقیقاتی در حوزه پرستاری در کشور و امکان همکاری با آنها
  3. وجود دو مرکز بزرگ آموزشی، پژوهشی و درمانی در سطح دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان
  4. وجود اعضاء هیئت علمی مجرب و محقق در حوزه پرستاری در مرکز
  5. وجود متخصص آمار در مرکز  
  6. حضور تعداد زیادی از اساتید با تجربه در زمینه تحقیقات کیفی در مرکز

نقاط ضعف (Weakness):

  1. کمبود نیروی انسانی اداری در مرکز
  2. اشتغال بسیاری از اعضاء مرکز در سمت­های اجرایی
  3. فقدان مجله تخصصی در مرکز
  4. نامناسب بودن فضای فیزیکی مرکز
  5. عدم وجود هیئت علمی پژوهشی در مرکز
  6. مناسب نبودن تعداد نیروهای انسانی در سطح کارشناسی در مرکز